اختلال شخصیت مرزی چیست؟

اختلال شخصیت مرزی چیست؟

ویژگی های اصلی اختلال شخصیت مرزی (borderline personality disorder) عبارتند از بی ثباتی در روابط شخصی، عدم اعتماد به نفس، تغییر دایمی طرز تفکر و عقیده درباره خود، تغییرات خلقی (نوسانات مودی) غیرقابل پیش بینی، و رفتار بی فکر و بی پروا. این ویژگی ها عمومیت دارند و از کودکی شروع شده اند.
افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی از طرد شدن به شدت می ترسند. این حالت باعث می شود که از همان اولین جلسه آشنایی با دیگران محکم به آنها بچسبند و رابطه ای بسیار صمیمی و پر از کشمکش آغاز کنند. اما در صورتی که احساس کنند طرف مقابل به آنها زیاد محبت ندارد یا برایشان اهمیت قائل نمی شود، با همان سرعت به رابطه خود پایان می دهند. اغلب نیز همین حالت پیش می آید، زیرا ممکن است طرف مقابل همان احساسات فرد مبتلا به اختلال مرزی را نداشته باشد. دلیل نام گذاری این اختلال به اختلال شخصیت مرزی این است که قبلا تصور می شد در مرز بین نوروز و سایکوز قرار دارد.
مبتلایان به اختلال شخصیت مرزی وقتی احساس می کنند که انتظاراتشان از طرف مقابل برآورده نمی شود، بسیار نامتعادل و هیجانی می شوند، ولی در عین حال، از طرد شدن و از دست دادن رابطه می ترسند و در نتیجه، سردرگم می شوند.
همه این حالتها نوسانات هیجانی شدیدی را موجب می شوند و بعضی نتایج این “ترن هوایی” هیجانی و ترسناک عبارتند از:

ویژگی های افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی
(۱) تغییرات دائم و غیرقابل پیش بینی در اعتماد به نفس؛
(۲) دوره های طولانی افسردگی، خود – آسیب رسانی عمدی(خود جرحی)، اندیشیدن به خودکشی ، و اقدام به خودکشی؛
(۳) رفتارهای بی فکر و بی پروا ، مثل سومصرف مواد، خشونت فیزیکی، و بی بند و باری جنسی، اختلال شخصیت مرزی با اختلالات خلقی، افسردگی، و خودکشی ارتباط نزدیکی دارد.
در نتیجه، بعضی روانشناسان بالینی به این فکر افتاده اند که شاید اختلال شخصیت مرزی نوعی افسردگی باشد اما این اختلال صرفا با اختلالات بالینی (مثلا، اختلالات روانی عمده، اختلالات یادگیری و اختلالات مصرف مواد) کاموربید است. تحقیق انجام شده در سال ۱۹۹۸ نشان داده است که ۹۶ / ۳ درصد افراد مبتلا به اختلالات شخصیت مرزی، اختلال خلقی (مثلا، افسردگی، دیستیمیا، اختلال دوقطبی 2) نیز نشان می دهند، اما در 88.4 درصد آنها معیارهای اختلال اضطرابی نیز دیده می شود که اغلب اختلال وحشتزدگی (۴۷ درصد) و فوبیای اجتماعی (45.9 درصد) است. جالب این که 64.1 درصد این افراد معیارهای اختلالات سومصرف مواد و ۵۳ درصد، معیارهای اختلالات خورد و خوراک را داشتند. کشف مهم دیگر این بود که در 55.9 درصد این افراد اختلال شخصیت مرزی با اختلال استرس پس آسیبی (PTSD) کاموربیدیتی داشت. این کشف به موازات نگرش بعضی روانشناسان بالینی است که اعتقاد دارند اختلال شخصیت مرزی می تواند نوعی PTSD باشد، مخصوصا به این علت که بسیاری از افراد مبتلا به اختلال مرزی، در کودکی، از نظر سواستفاده جنسی یا بدرفتاری فیزیکی تجربه های تروماتیک داشته اند.
حداقل دستاوردهای اطلاعات اخیر این است که اختلال شخصیت مرزی نوعی سبک رفتاری را نشان میدهد که ممکن است فرد را در خطر انواع زیادی از سایر اختلالات روانی قرار دهد.
افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی ممکن است سمپتوم های پسیکوتیک نشان دهند، مثلا، توهم های شنیداری داشته باشند (برای مثال، صداهای تخیلی بشنوند که به آنها می گویند خودکشی کنند،) اما این سمپتوم ها معمولا موقت هستند. همچنین، به توهم های خود معمولا واکنش ایگو-دیستونیک نشان می دهند. یعنی، متوجه می شوند و قبول دارند که صداهای تخیلی یا سایر توهم ها چیزهایی غیرقابل قبول، بیگانه، و استرس زا هستند. در مقابل، فردی که به یک اختلال پسیکوتیک مبتلاست ممکن است متوجه نشود که توهم های او پاتولوژیک هستند. بعضی محققان متوجه شده اند که افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی، در مقایسه با کسانی که این اختلال را ندارند، خلق ها یا مودهای ناکارآمد بیشتری نشان میدهند، در روابط میان فردی خود مشکلات بیشتری دارند، مهارتهای مقابله ای (کوپینگ) ضعیف تر هستند، و تعداد و شدت تحریفهای شناختی آنها بیشتر است.

معیارهای 5-DSM برای اختلال شخصیت مرزی

فرد تقریبا در همه جوانب زندگی، در روابط میان فردی، خودپنداره (شناخت از خود)، و احساسات و هیجان ها عدم ثبات نشان می دهد، و بسیار ایمپالسیو است (بدون فکر و بر اساس امیال ناگهانی عمل می کند و خود- کنترلی ندارد.) این وضعیت قبل از اوایل بزرگسالی شروع شده است و در شرایط مختلف حضور دارد، و این حالت را پنج مورد (یا بیشتر) از موارد زیر نشان می دهند:

1) فرد، برای این که دیگران او را واقعا یا به خیال خودش ترک نکنند، مستأصلانه تلاش می کند. (توجه: رفتار انتحاری یا خود زنی مندرج در معیار ۵ را در اینجا شامل نکنید).
2) در زندگی خود به طور دائم و مکرر روابط میان فردی بی ثبات و پرتنش دارد که خصوصیت اصلی آنها این است که طرف مقابل را فردی بسیار خوب می داند یا او را بی اندازه پست و بی ارزش می پندارد (نوسان بین دو حد افراطی)
3) اختلال هویت دارد و خود پنداره یا خود انگاره وی به شدت و به طور دایم بی ثبات است .
4) حداقل در دو زمینه که در آنها احتمال آسیب رسانی به خود وجود دارد، رفتارهای ایمپالسیو دارد (مثلا، سکس، سومصرف مواد، رانندگی خطرناک، بینج ایتینگ). (توجه: رفتار انتحاری یا خود زنی مندرج در معیار ۵ را در اینجا شامل نکنید).
5) به طور مکرر رفتارهای انتحاری در پیش میگیرد، ژست و حالت خودکشی به خود می گیرد، یا تهدید به خودکشی می کند، یا رفتارهای خودزنی نشان میدهد.
6) از لحاظ احساسی و هیجانی ثبات ندارد زیرا خلق او به شدت واکنشی است (یعنی، بدون فکر کردن درباره موضوع، مودش تغییر می کند)، (مثلا، دیسفوریای اپیزودیک شدید، زودرنجی و زود خشمی، یا اضطراب که معمولا چند ساعت طول می کشند و به ندرت بیشتر از چند روز ادامه می یابند).
7) تقریبا همیشه احساس خلا می کند.
8) به شدت و نامتناسب با محرک خشمگین کننده عصبانی می شود یا نمی تواند خشم خود را کنترل کند (مثلا، بسیار زود و به فراوانی عصبانی می شود، همیشه عصبانی است، یا به طور مکرر با دیگران وارد دعواهای فیزیکی می شود.
9) افکار پارانوئیدی موقت و مرتبط با استرس دارد یا سمپتوم های شدید گسستگی نشان می دهد.

 

شیوع اختلال شخصیت مرزی
به گزارش 5-DSM، نرخ شیوع اختلال شخصیت مرزی در جامعه حدود %1.6 تخمین زده می شود اما ممکن است تا % 5.9 افزایش یابد. نرخ شیوع این اختلال در خدمات بهداشتی و درمانی اولیه حدود %6، افرادی که به کلینیک های بهداشت روانی سرپایی مراجعه می کنند حدود %10، و بیمارانی که در بیمارستان های روانی بستری می شوند حدود %20 است. شیوع اختلال شخصیت مرزی در گروه های سنی مسن تر ممکن است کاهش یابد.

نوشته های مرتبط
یک پاسخ بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.فیلد های مورد نیاز علامت گذاری شده اند *