مشاورة فلسفی چیست؟

مشاوره فلسفی چیست؟

مشاوره فلسفی نه روان کاوی است و نه پند و نصیحت، بلکه هنرِ گفت و گوی کاملاً آزاد، با پایانی باز، و بدون مرزهای تعیّن یافته و تابوها است که در آن، مشاور تلاش می کند با تسهیل گری، فهم هم دلانه و تحلیل دیدگاه مُراجع و تفسیر فلسفی آزاد از مشکلات و پرسش هایش، به او کمک کند تا با تشخیص دقیق مشکل، کاهش فشارهای هیجانی، پرده برداشتن از خودفریبی، کشف ناسازگاری ها، شفّاف اندیشی، خودنگری، خودفهمی، و خودراهبری، و آزاد شدن از اندیشیدن جزمی و غیر عقلانی، تقویت توانایی های شناختی و قابلیّت های استدلال فلسفی شایسته، و دوری از خودمحوری و جامعه محوری، بتواند آزادانه ادراک، تفسیر و ارزیابی خود را از خودش و جهان تغییر دهد و در شبکه باور و معنای خود، بازیابی و اصلاح کرده و بدین ترتیب خود را بازپروی کند. به عبارت دیگر، مشاوره‌ فلسفی ایجاد تغییر از طریق تغییر در اندیشیدن است. این هدف با توسعه عمق و شفّافیّت بیشتر در اندیشیدن مراجع، تمرکز بر اصول جهان بینی او، بهبود کارایی در توانمندی اندیشیدن مستقلّ و ارتقاء توانائی او برای این که مستقلاً مفاهیم خود را مورد ارزیابی مجدّد قرار دهد، تأمین می شود. مبنای مشاوره‌ فلسفی این است که اگر انسان ها به یک فلسفه خردمندانه در زندگی و فهمی فلسفی از زندگی و مهارت در اندیشیدن منطقی، نقّادانه و خلّاق دست یابند، به ندرت دچار اختلالات هیجانی می شوند. مشاور‌ فلسفی تلاش می کند به باورها و گزاره های واقعی و ارزیابانه مراجع بپردازد و در صورت ضرورت آن ها را تغییر دهد. از نگاه مشاوره فلسفی، بسیاری از مشکلات به اختلال های روانی و روان تحلیلی بر نمی گردند بلکه به مسائل شناختی و فلسفی برمی گردند. در مشاوره فلسفی، مشاور یک همراه گفت و گو انگاشته می شود که در پی کشف حقایق پنهان درباره مشکل مراجع نیست، بلکه از راه روشن ساختن موضوعات به مراجع کمک می کند تا خودش به بررسی نقّادانه فرضیّات اساسی خود و نیز تفسیرش از خودش و جهانش بپردازد. مشاوره فلسفی، پذیرا و باز است، زیرا به مراجع «آزادی عمل قابل ملاحظه ای» داده می شود تا مطابق با شرایط و سرعت خود بر روی مشکلاتش کار کند. در مشاوره فلسفی نپذیرفتن مراجع، مقاومت به حساب نمی آید، بلکه به عنوان پاسخ مثبتی تفسیر می شود که منجرّ به گفت و گوهای بیشتری می شود. مشاور فلسفی ایده های پیش پنداشته ای از چگونگی فهم مراجع از خودش ندارد، و هیچ گونه نصیحت یا پیشنهادی برای مداوای بیماران ارائه نمی دهد. رابطه او با مراجع از نوع مراقبت است نه مواجهه. با پرسش های آزاد فکرانه در گفت و گو شرکت می کنند و میان آنها همدلی برقرار است. مشاور به مراجع در دست یابی به رهایی از پنداشته های معیوب، تعصّبات، فلسفه های مخرّب زندگی اش، کمک می کند. مراجع از مشاور می آموزد تا با راه های گوناگون فلسفی، خود و مشکلات خود را مورد پرسش قرار دهد، به آن بیاندیشد و آن ها را ادراک کند. به عبارت دیگر، مشاوره‌ فلسفی تلاشی است برای کمک به مراجع تا با بررسی فلسفی مفاهیم و اصول بنیادینی که شالوده زندگی او را تشکیل می دهد، از روح خود مراقبت کند. مشاور فلسفی با استفاده از ابزارهای اندیشیدن فلسفی، مانند تحلیل مفهومی و تحقیقات پدیدارشناسانه، به مراجع در کشف معضلات خود یاری می رساند. از طریق این کاوش ها مراجع به بینش های جدیدی دست می یابد که به جهان بینی و نگرش او به معضلات رنگ می بخشد. آنچه در مشاوره فلسفی مورد نظر است، تأثیر گذاری مشخّص بر زندگی مراجع، غنا بخشیدن و پرورش جهان بینی او، تسهیل فرایند تغییر، بازگشت تعادل مختلّّ شده او، غلبه بر فلج تصمیم گیری، توانمند ساختن او برای انتخاب کردن از طریق ژرفت اندیشی سازنده هستند. هدف مشاوره فلسفی، نیل به یک دیدگاه انسانی، پیشرفت در اندیشیدن علمی، دست یابی به تغییر عمیق فلسفی، کمک به خودپذیری، افزایش مدارا با دیگران، پذیرفتن احتمال و عدم قطعیّت، افزایش اراده و انتخاب شخصی، رشد آگاهی و بینش، پذیرش خطای انسان، رشد بیشتر خویش کامی، و نایل آمدن به آزادی بیشتر بشری و در نهایت تقویت خودراهبری مراجع و توانمند ساختن او برای اجتناب از مشکلات معیّن یا حلّ آنها توسّط خود او می باشد. 

نکته: مشاوره فلسفی، با هریک از رویکردهای روان درمانی، شامل روان تحلیلی (روان کاوی)، درمان وجودی، درمان شناختی، و درمان عقلانی هیجانی رفتاری (R.E.B.T)، تمایزات و تفاوت هایی دارد. امّا شکّی نیست که در مشاوره فلسفی، درمان به معنای تسهیل بهبود در شرایط مراجع اعمّ از وضعیّت ذهنی، حالت هیجانی، یا عملکرد در جهان، وجود دارد.

نوشته های مرتبط
یک پاسخ بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.فیلد های مورد نیاز علامت گذاری شده اند *